Gazzetta di Modena

Modena

L’appuntamento

Carnevale a Modena, lo sproloquio di Sandrone – Video e testo integrale


	La Famiglia Pavironica sotto al Duomo
La Famiglia Pavironica sotto al Duomo

Giovedì grasso bagnato, ma la pioggia caduta al mattino non rovina il tradizionale appuntamento: la Famiglia Pavironica è arrivata dal “Bosco di Sotto” e dal balcone del Municipio saluta i modenesi accorsi in Piazza Grande con il consueto discorso

12 MINUTI DI LETTURA





Sandrone: Mudnes!! Zemian!! Prémma ed tachèr al mée sproloqui av voi dèr ‘na gran bèla nutézia:” HABEMUS CASSONETTUM “!! Per adesa in cèinter e zone limitrofe, mo prèst, anch in tótta Modna. Ogni modo av dagh un cunsélli, an cazèdi menga via i sacàtt ed plastica zal e blò, perché, se fra soquant an a cambiarà al séndech, a gh’è al chès chi tornen ed moda. Mudnes ed Modna, furastér ed pasàg e furastér in pianta stabile, Zemian dòc in progressiva e inesorabil via d’estinzioun e oriundi in crescita, per via che in gir as seint dir che Modna l’è ‘na zitèe tranquélla, récca, accogliente e in d’ as càta i ov a trî al pèra, av salut tótt quant in massa.

Pulonia: Mo chi l’ha po' détt cha se stà acsè bein a Modna ? Voce di popolo ? 

Sandrone: Magari, secand i noster ministrador, i al disen le classifiche e le graduatorie del zitèe dove a  se  stà méi in Italia. Pèinsa Pulonia che Modna l’è al dodicesimo posto e al noster Séndech l’è tant orgoglios  ch’l’ha infin détt che Modna l’agh piès quesi come Bulàgna e ch’l’è dimandi cunteint ed fer al sendech sàtta la Ghirlandeina.

Sgorghiguelo: Meno mel che in tótta Modna agh n’é un cunteint!

Sandrone: Dà teimp al teimp, sa g’aram vétta a campèr et vedrèe come Modna la cambiarà in méi... Intant, per controlèr che in comun tótt i lavor in programa i vaghen avanti bein, Massimo l’ha nominèe  un direttor generel. Un brèv dimandi e cun dimandi esperienza, mo i disen ch’an farà brisa ‘na gran càrera perchè al s’é brusèe al prémm incarich, ch’l’éra quall ed fer lavurer i dipendeint comunel.

Pulonia: Veh, Sandroun, fam un piaser: sgàget a finir cha dév ander a fer la spesa.

Sandrone: Sta chèlma Pulonia, réchia e làssem ander avanti tant Piaza 20 e al merchèe ed via Albineli iein chè dedrée e t’egh ariv in un bàter d’occ.

Pulonia: Mo che piazza 20 qualla ormai l’è dvinteda piazza dalle 13 alle 20 per via di orari di ristorant chi han fat deinter al merchèe;  an gh’è quesi piò post per  i bancàtt ed dla fruta e dla verdura… no no, me a vagh a fer la spesa in seminari…

Sandrone: In seminari?

Pulonia: Sé,in seminari.  L’è da San Franzasch,propria asvein in di han apeina  avért la ex butega ed Fini che, per Modna l’è seimper stèda un fiore all’occhiello, beh, propria lè, sàtta al Seminari, i han avért ‘na  piccola Coop in di g’han de tótt.

Sandrone: Mo peinsa te… Una COOP!!! I han  méss insàm al dievel cun l’aqua santa!!! Me a dégh che al mand al s’é cambièe... S’andam avanti acsè, is mitran d’accord per fer la festa ed l’unitèe in Dom.

Sgorghiguelo: As capéss che al mand al cambia….

Sandrone: Et gh’èe ragioun, an sam menga piò ai temp ed quand i givèn che i compagni i magneven i ragazòo.  A proposit ed festa ed l’Unitèe,av dev dir che la zona nova atach al Palapanini, in  di l’han fata l’an passèe, l’am pies dimandi perchè i zemian igh pólen river seinza ander fóra Modna. A-i-ho vést ‘na gran partecipazioun ed volontari, menga per gninta Modna l’è stèda nomineda “ Capitale del volontariato 2026.” A dev dir però che di zoven a lavurer a gratis a n’ho vést poch, a gh’era dimandi gioventù ed ‘na volta… tant ch’am sun détt: mo in d’avrani catèe tant attivesta anzian acsè in forma! A l’ho capida dàp al ristorant, in fànda al menù a gh’era scrétt: “Molti elementi presenti sono stati scongelati”.

In dl’area dla festa a gh’era quater ristorant tott pin ed maraia afameda, a conferma dal détt :” destra o sinistra, Francia o Spagna”, l’important l’è ch’as magna! Per ferla curta, il popolo ha decretato “meno politica e piò turtlein”.

Infati, meinter ai ristorant a gh’era la fila, sàtta al tindoun di cumézzi,dove a descuriva quìi chi san ed làttra, i preseint i sbadacèven e in vdiven l’ora d’ander a zeina.

Pulonia: Et capirèe, magna te ca magn anca me.

Sandrone: Mudnes, a- i-ho vést che i noster ministrador i volen ripristiner l’aqua in dal funtan ed Modna. I han tachèe con quàlla in San Franzasch pò Piaza Mazini e via via i sistemaran tótti chegl’ietri che gl’iein piò ed 100 in tótta la zitèe. L’am sambra ‘na bela iniziativa  ma a voi dir ai noster ministrador d’an g’aver pressia ed finir i lavor, tant  a Modna a gh’am bèle l’assesorèe a la viabilitèe ch’al fa acqua da tótt i cantoun. E a proposit, av voi dmander un quel: Zemian, cum’andàmia col séndech nov? Voci di popolo, ch’el giren sàtta al pordegh dal colleg, el disen ch’al sia un tip alla Tramp. I n’in counten tanti e po’ tanti che  ‘na quelch volta igh ciapen....  Però, me al capéss, a sam in ‘na zitèe complicheda, bisàgna dèregh teimp sa vlam ch’al riva a risolver tótt i problema ch’la g’ha.   D’altronde, anch quand Modna l’era Mutina romana, l’imperator Vespasiano, prémma ed fer al Colosseo,  l’ha utgnû la fiducia dal popol ed Ramma, dap ch’l’ha méss di pisador langh el strèd. Ecco, sgnor Séndech, al tàca a tór eseimpi da Vespasiano s’al vól aumenter i consensi; sàl quant mudnes con la prostata al farev cunteint e quanti pissèdi ed meno a catarèven sàtta i pordegh ??!!!.

Pulonia: Mo sintìi ech discors ch’am tàcca ed seinter, mo et dvintèe mat ? Di gabinàtt làngh el strèd?.

Sandrone: Sissignore e av dirò de piò : sa fóssa mè a decider a farev di cèsso anch  per i can. Peinsa Pulonia, che bel cha srev psér dir ai turesta:“ Gnìi a visiter Modna , la zitèe dla Ghirlandeina, l’unica zitèe seinza  mèrd-ed can per el strèd!”

Sé perché oh! An giàmma menga che Modna l’è ‘na zitèe pulida e tgnuda in ordin. L’am per ‘na  sgnora anziana che ogni tant l’as fa un ritàch chè e un ritàch là per ster a l’unor dal mand... ma a sam ancàra luntan da chel zitèe ch’el g’han el stredi pulidi e i giardein in ordèn chi fan vóia. Anch quasta l’è ‘na prumassa dal noster séndech: “ Pulirò e sistemerò i giardini e i parchi”. A staràm a vàder. Guerda Massimo che al teimp al passa a la svelta e s’l’è vera che ogni prumèssa l’è un debit  l’è méi ch’ et tach a pagheri, prémma d’armagner in bulàtta!! Per quant riguerda el stred,a dev dir che ‘na quelch sistemeda d’intorna a Modna i g’l’han dèda, mo an gh’è menga sol el tangenziel…

Sgorghiguelo: Et gh’èe ragioun, l’è propria vera!

Sandrone: Agh n’am ed quilli, apeina fora da la mura, ch’el fan pietèe e i automobilesta tra i bus in dl’ asfelt, el stricaduri del corsii, che ormai el machini  es tàchen óna cun cl’ètra, al schiver i muratt per tera ch’it desfan el gamm,  eviter i monopattin ch’it taien la streda e el righi pedonel ch’el s’vaden poch,  in san piò che sant ciamèr.

Sgorghiguelo: Bisgnarev ciamer San Massimo, mo a crad ch’an sia gnanch in dal calendari.

Sandrone:  An descuràma po’ di merciapée. Mudnes, se ‘na sira andèe a pée al teater Comunel per vàder un spetacol, an passedi menga per Canelgrand perché atach  al mur ed l’Accademia an gh’è piò al merciapée, a gh’è armes sol di bus acsè gròs che sa piov e i s’impéssen d’aqua, agh pol ster deinter ‘na cuveda ed nadrèin. St’egh zunt po' che ed sira Modna l’è illumineda damand al presepi ed Nadel, as capéss perché i anzian come mè i giren cun la paura ed caschèr.

Pulonia: L’è propria acsè.

Sandrone: Turnand su la pulizia, a dev dir che anch nueter mudnes bisàgna  cha famma la nostra pèrt!!. Basta chèrti e  cécchi per tera e a  vói arcurder, a chi sgnor chi làssen in gir o i càzen el sporti ed plastica pini ed rosch fora dai finestrein dagl’automobil, che chè a sam a Modna, in Italia e an custómma menga autogestire i propri rifiuti.

Av dev dir, zemian, cha-i-ho apprezèe che Modna l’è turneda a la musica, adesa as canta tótt l’an tra spettacol in piaza o a teater…

Pulonia: Quast l’è bel lavor.

Sandrone: Se però an vrev menga che a forza ed canter a sgnéssa a meno la vos per dir la nostra! Perché oh! Signore prefette, chè cun la sicurazza an sam menga a post!!. A voi dir a tutti gli addetti ai lavori che i zemian in n’ein menga  tranquell ,  i vréven turner a girer per Modna ed gioren e anch a la sira seinza aver paura, i vréven ander in di parco a correr senza vulteres indrée per vàder chi gh’è ! I vréven purter i ragazòo ai giardein pubblich in tótta tranquillitèe e invece ? Invece andam ancara  avanti cun la paura ed cateres al portafói sfilèe da la giacàtta o ed ciaper ‘na scurtlèda st’éss da caterèt in dal mez ed ‘na rissa ed baby gang o, adiritura, i leder in cà! 

Ueter, sgnor ministrador, al savìi bein  csa bisgnarev fer per cambier ‘sta situazioun e, s’an basta menga la vostra bouna volontèe, fèe la vós grossa a Ramma in manéra ch’el cosi el miglioren... o i problema i dvintaran seimper piò gross!!. E, se a Ramma nissun v’ascolta, pruvèe piò sò, magari, tramite al noster Vaschev, dmandèe a San Zemian ch’av daga ‘na man lò. S’in dit Massimo ? Me a degh ch’as pol fer , dato che ormai con Don Erio a sii cul e pataia.

Zemian, a voi spànder dóo parol su Gigetto, al treno Modna - Sassol. Già al nam al m’è seimper piasùu poch e po' am risulta che i noster ministrador i sien adrée a studier la possibilitèe ed torel via e matter una metrotramvia, ch’la srev pò ‘n’etra curera per  eliminèr tótt i pasag a livèl e i càst ed manutenzioun dato che, come i disen lor, l’attuale mezzo su rotaie  è di scarso utilizzo. L’idea l’an m’in despies menga, però l’era méi chi gh’essen pensèe, prémma de spander quesi 7 milion d’euri per fer al sattpassag ed via Panni. Ormai l’è andeda acsè, tant a pagher l’è  seimper Pantaloun. Adesa, però, bisagna cater ‘na soluzion definitiva perché con i ultem lavor ed manutenzioun a la ferovia, chi han fat in Agast, ai passag a livel as móccia del fili ed machin  ch’el blòchen anch che gl’ietri stredi lè datorna.

Sgorghiguelo: L’è anch vera che sa mitam in streda degl’ietri cureri , a peggioram al trafic e i lavurador, i studeint e gl’ambulanzi el rivaran seimper più in riterd! Chè agh vol ‘na soluzioun Salomonica!.

Sandrone: Et détt salamonica? Alóra la soluzioun i la cataràn ed sicur perché di salam in gir agh n’è dapertott.

Zemian, sàtta Nadel a-i-ho purtèe la Pulonia  in Piaza Granda per vàder i mercatini tirolesi e av dev dir che,  cun el lûs proietèdi su tótt i mur, anch la banca l’an sembrèva piò acsè brótta in ‘na piaza patrimonio dell’Unesco….

Pulonia: Mo et vest el luminari sàtta al pordegh dal Coleg? ‘Na meravia!!!! Quand po’ a sun rivèda in piaza Mazzini tra l’anzel e la stràlla, un caplavor da armagnér  a bàcca averta!! Magari ‘stetr’an mitàmegh anch un bel presepi per an perder la  nostra tradizioun.

Sgorghiguelo: An vrév menga che Massimo agh gnéssa in meint ed fer come a Bulagna che, al post dal presepi, i gh’han méss di giaroun australian.

Sandrone: Mudnes, a v’ho da dir che al treinta ed setàmber, mè e la mée  famia a sam andèe all’ Arena ed Verouna al conzert dedichèe al noster Pavarott, che s’al fóssa ancara al mand l’avrev cumpìi 90 an. Un spettacol grandios, con i artesta piò brev al mand chi canteven con Luciano in una specie ed film, come se lò al fóssa lè segh sul pelch scenich! Un caplavor ed musica e culor, ‘na vera festa ed complean!  Mè, da boun Zemian, am sintiva orgoglios anch perché, col noster sendech Massimo, a  rappresenteven Modna, la sóo zitèe, la zitèe che al noster Luciano l’ha purtèe in tótt al mand! A sun andèe anch al conzert dal 12 d’utober al noster teater comunel: orchestra, cori e cantant tott bravissim mo per al rest… un spettacol da puvratt. An gh’era gnanch al presentador. Sul pelch gnanch ’na fotografia ed Pavarott, sol dóo parol all’inézi per arcurderel e basta, gnanch ‘na canzoun in dialàtt mudnes ed quilli ch’egh piasivén tant... Insàmma , secand me, ancàra ‘na volta Modna l’an n’è brisa stèda all’altazza d’ètri zitèe, ch’egli avreven fat al treinta dievel per aver al méster come zitadein!

Pulonia: Agh sam! T’én g’la chèv menga a descàrer seinza arabirèt. T’al sèe ch’at va sò la glicemia e po' at vin mel la testa ; stà mo’ quiet cha descàr un po' me.

Ragazoli, cum andamia? A v’al degh me!. Mel! Anzi malissim perché zert amm i g’han ciapèe góst a eser di violeint, fin al punt chi dvèinten del bésti!! Basta,me a dégh basta!! Ragazoli, bisagna però cha samma nuetri a difàndres perché anche el légg el s’aiuten poch.  Mée medra, che Dio l’ava in gloria, l’am giva seimper: “ Pulonia, tin avert i occ, el gambi sredi prémma ed der fiducia a un amm “e la gh’iva bein ragioun. ..

Per al rest, pochi nuvitèe, a g’arév da arnuvèr al guerdaroba con un  quelch vistìi nov mo, da quand  iein mort  Armani e Valentino, an sò piò in d’ander a fer spesa. Am tucarà ander col mée amighi al merchèe a Nunantla a razzèr deinter ai zast di stracci-America.

Sgorghiguelo:  Mama, adesa làssem descàrer ch’an vàdd l’ora ed dir ai sportiv mudnes che a sun dimandi preoccupèe. Col Modena Calcio, dap al triplete negativ de znèr, trée peghi óna adrée a cl’ètra, a pèra che i Canarein i sien turnèe a vulèr mo bisagna tgnir dur, bisagna essere resilienti! Giallo-blu, in camp a ghî da màtter al cor, l’alma e tótt chi figadèin ch’agh vin adrée... Con la pallavolo e la Ferrari a sam in attesa  di tempi migliori e a vivàm col ricord delle grandi vittorie ed ‘na volta… mo chi vive sperando….Per adesa a speram in di noster atlét ch’is daghen del sodisfazioun agli “OLIMPIADI”, vest chi zoghen in cà!!!

Sandrone: Basta, adesa basta, l’è ora ch’andama.  Anche ‘stan aiam détt la nostra e l’è ora cha s’ardusamma vers cà. Am piasrev river prémma ed zeina ma a sò ch’as tucarà fer la fila sulla Nonantolana, là  in fanda alla tangenziel perché, anch si han slarghèe la rotanda, al problema al gh’è armès!  

Mudnes, mè an n’ho mai imparèe se el paroli cha degh da ‘stée balcoun el serven a quel. Mo a cràdd ch’el sien paroli ed boun seins, détti acsè a la bouna da un cuntadein, un zitadein come tótt ueter... e dèm a meint : finchè tòt a pràm dir la nostra, cun ghèreb e seinza violeinza , dimandi problema is risolvaran!     Mudnes, av vói bein!!

Un salut a tott e riguardèv , perché st’an l’influeinza l’è steda cativa dimandi!! Zemian, seimper avanti e,  se la vétta la dveinta  tótt i dè seimper piò complicheda, ueter an v’in tulidi e a m’arcmand tgniv strécch a la piopa, ch’l’è po’ cla piopa elta e sàcca,  pianteda in dl’umbreghel ed Modna e ch’l’as ciama “GHIRLANDEINA”!!!!